Klaar? Bijna. Er is één onderdeel dat veel autobedrijven vergeten of bewust voor zich uitschuiven: het aanwijsbeleid. En dat is jammer, want het is echt niet moeilijk. Je moet het gewoon doen.
Het aanwijsbeleid vloeit voort uit de Arbowet. Die wet verplicht werkgevers om te zorgen dat gevaarlijk werk (zoals werken aan hoogvoltsystemen) alleen wordt uitgevoerd door deskundige en bevoegde medewerkers. Dat betekent niet alleen dat iemand een opleiding heeft gevolgd. Het betekent ook dat de werkgever die persoon schriftelijk aanwijst voor die specifieke werkzaamheden.
Kortom: de werkgever wijst iemand aan. Dat is de kern. En die aanwijzing leg je vast op een aanwijsformulier, ondertekend door zowel de werkgever als de medewerker. De NEN 9140 is daarbij de praktische leidraad: de norm beschrijft hoe je invulling geeft aan de Arbowet voor het werken aan e-voertuigen. Geen verplichting om je als bedrijf te “certificeren” voor die norm, maar wel een handig en breed geaccepteerd kader om alles goed te regelen.
Dit horen we regelmatig. En het klopt gewoon niet. Een bedrijf kan zich niet certificeren voor de NEN 9140. De norm is geen keurmerk voor een bedrijf, maar een praktische uitwerking van de Arbowet: het legt vast hóé je veilig werkt aan e-voertuigen. De norm beschrijft rollen, bevoegdheden en werkwijzen.
Wat je wel kunt doen is aantonen dat je medewerkers de kennis hebben. Dat doe je met diploma’s en certificaten. Die tonen de vakbekwaamheid aan. De aanwijzing door de werkgever is vervolgens de formele stap die zegt: ‘deze persoon mag dit werk uitvoeren bij ons bedrijf.’
Diploma’s + aanwijzing = compleet. Zonder die combinatie ben je er nog niet.
De NEN 9140:2024 onderscheidt drie rollen, elk met eigen bevoegdheden:
Let op: ook ingeleende medewerkers, uitzendkrachten en stagiairs die elektrische risico’s lopen, moeten schriftelijk worden aangewezen.
Ben je monteur en lees je dit? Controleer dan even of jij een aanwijzing hebt ontvangen van je werkgever. Heb je die niet, breng het dan ter sprake. Niet als verwijt, maar gewoon als praktische vraag. Je werkgever is er verantwoordelijk voor, maar het is voor jou net zo belangrijk. Zonder aanwijzing mag je wettelijk gezien bepaalde werkzaamheden aan e-voertuigen niet uitvoeren, ook al heb je alle diploma’s op zak.
Het klinkt ingewikkelder dan het is. In de praktijk komt het neer op drie duidelijke stappen:
Drie stappen, een formulier, twee handtekeningen. Dan is de werkplaats klaar voor e-voertuigen en voldoe je aan de Arbowet. Het is echt niet moeilijk.
Kennis veroudert. Voertuigen worden complexer. De NEN 9140:2024 schrijft dan ook voor dat aangewezen personen regelmatig worden bijgeschoold. Afhankelijk van de aard en frequentie van de werkzaamheden varieert de periode tussen bijscholingen van één tot vijf jaar. In de praktijk wordt drie jaar vaak als richtlijn aangehouden.
Na de bijscholing kan de aanwijzing worden verlengd. De kennis is weer actueel, dat is aantoonbaar met het nieuwe certificaat, en de medewerker kan gewoon doorwerken. Zo blijft de cyclus rond: opleiden, aantonen, aanwijzen, bijscholen, verlengen.
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor het op tijd plannen van die bijscholing. Neemt de werknemer deel aan ons technisch opleidingsplan dan zorgen wij automatisch voor tijdige bijscholing. Als je geen gebruik maakt van een extern opleidingsplan is het belangrijk de bijscholing tijdig te plannen.
Als zelfstandig ondernemer zonder personeel valt de formele aanwijzingsplicht van de Arbowet voor jezelf weg. Maar let op: verzekeringsmaatschappijen verwachten dat je vakbekwaam en veilig werkt. Dat betekent in de praktijk dat je de beschreven opleidingsstappen doorloopt en werkt volgens de NEN 9140-richtlijnen. Afgezien van het aanwijsformulier gelden alle overige verplichtingen gewoon voor jou.
Het aanwijsbeleid is geen papieren tijger en ook geen doel op zich. Het is de sluitende schakel tussen opleiding en bevoegdheid. Diploma’s tonen aan dat iemand de kennis heeft. De aanwijzing maakt duidelijk dat de werkgever die persoon ook daadwerkelijk inzet voor het werk, met alle verantwoordelijkheid die daarbij hoort.
De norm NEN 9140 is daarbij een hulpmiddel, geen keurslijf. Het is een praktische uitwerking van wat de Arbowet van je vraagt. En het goede nieuws: als de opleidingen zijn gedaan, is het aanwijsbeleid regelen een kwestie van een formulier invullen en ondertekenen. Geen excuus om het uit te stellen.
Wil je als werkgever weten of je alles goed hebt geregeld? Doe dan de handige checklist op onze website. Zo zie je in één oogopslag wat je al goed hebt geregeld en wat nog aandacht nodig heeft.
Auteur: Berend Jan Grimmerink (Sr. Technisch trainer AutoNiveau)
